Noorderhogebrug

Door Roel Sanders.

Net als Beijum behoort Nooderhoogebrug tegenwoordig tot de gemeente Groningen. Voordien was het grondgebied tussen drie gemeenten (Groningen, Bedum en Noorddijk) verdeeld. Het meest westelijk deel viel onder Groningen. De rest werd door de huidige Groningerweg tussen beide andere gemeente verdeeld. Deze bijzondere toestand werd feitelijk veroorzaakt door de rivier de Hunze, waarvan nu nog slechts als sporen in het landschap te zien zijn (bocht in de Wolddijk vlak bij het dorp en de zich in de winter vullende meanders in de Koningslaagte).  

Zoals de Wolddijk het gebied Innersdijk aan west-, noord- en oostkant tegen wateroverlast beschermde, zorgde in het zuiden de Zuidwending daarvoor. Dit was een dijk die vanaf de Hunze naar het oosten liep. De aanduiding “Zuid” in Zuidwending heeft niets met het geografische begrip “zuiden” te maken, maar is afgeleid van Ziedwendinge en betekent dus “zijde”. De Zuidwending, waarvan de Groningerweg in het dorp een deel is, zet zich aan de overkant van het Boterdiep voort en is dwars door de wijk Beijum tot bij het Kardingermaar als een rechte lijn nog steeds aanwezig.  Van oudher was de Zuidwending in meerdere opzichten bijzonder. Niet alleen vormde deze lijn in het landschap de grens tussen de kerspelen Zuidwolde/Beijum met Noorddijk, maar ook tussen de gebieden Hunsingo en het Gorecht en tot 1559 tevens tussen de bisdommen Munster en Utrecht. De naam Zuidwending wordt ook gebruikt voor de waterloop die aan het eind van de dijk naar het noorden ombuigt en daar de oostgrens van de gemeente Bedum vormt.  

Het Boterdiep liep met een bocht door Noorderhoogebrug. Deze bocht werd in de jaren dertig van de vorige eeuw afgesneden, waardoor een rechter en meer naar het zuiden liggend verloop werd verkregen, dat nu nog als een bomenrij in een weiland is te herkennen. Bij de aanleg van de Eemshavenweg in 1974 werd dit deel van het Boterdiep nogmaals over enige afstand naar het zuiden verlegd.  De steenfabriek Eureka tussen Noorderhoogebrug en Zuidwolde was van 1917 tot 1969 in bedrijf.  De korenmolen Wilhelmina werd gebouwd in 1907 en staat ten zuiden van de Zuidwending en dus op het grondgebied van de vroegere gemeente Noorddijk.